Elmalılı Hamdi Yazır’ın Bakara 134 için yaptığı uzun tefsirin bugünkü dile uyarlanmış, sadeleştirilmiş ve madde madde açıklaması şu şekilde:
Bakara 134 Tefsir Özeti – Elmalılı Hamdi Yazır (Sadeleştirilmiş)
- Ayetin Temel Mesajı
- Geçmişte yaşamış ümmetler (İbrahim, Yakup ve salih nesilleri gibi) kendi yaptıklarından sorumluydu.
- Siz onların yaptıklarıyla ne sorumlu tutulursunuz ne de onların kazançlarından kendi çalışmanız olmadan yararlanabilirsiniz.
- Herkesin faydası kendi kazancına, sorumluluğu ise kendi ameline bağlıdır.
- Nesep ve Akrabalık Tek Başına Kurtarmaz
- Ataların salih olması, torunları otomatik olarak kurtuluşa erdirmez.
- Nesep (soy) bir şeref olabilir, fakat kurtuluş ancak iman, ahlak ve salih amelle mümkündür.
- Aynı şekilde kötü bir soydan gelen biri iman edip iyi işler yaparsa, atalarının kötülüklerinden sorumlu tutulmaz.
- Kişisel Sorumluluk İlkesi
- “Herkes kendi yaptığıyla rehin tutulur” (Tûr, 21; Necm, 39).
- İnsan kendi iradesi ve çalışmasıyla yaptıklarından sorumludur; başkasının günahı ya da sevabı otomatik olarak kişiye geçmez.
- İlahi Lütufların Devamlılığı
- Allah’ın nimetleri sadece başlangıçta değil, hayatın ortasında ve sonunda da kesintisizdir.
- Bazen küçük bir amele büyük ecir verilebilir; sevaplar her zaman birebir çalışmaya eşit oranda olmayabilir.
- Tûr 52/21’e göre, iman edenlerin salih nesilleri de iman ve itaat şartıyla onlara katılabilir.
- Sosyal Yardımlaşma ve Miras İlkesi
- İnsanlar arasındaki yardımlaşma ve miras ilişkileri, kazanılmış haklara ve bazı şartlara bağlıdır.
- Bu şartlar; din, millet, vatandaşlık gibi bağlardır ve en temel bağ iman bağıdır.
- Din veya diyar farklılığı mirasa engel olur.
- Mirasçının, mirası iyi değerlendireceğine dair güven vermesi de önemlidir.
- Toplumsal Dayanışmanın Sınırları
- Çalışma, toplumun bütününe fayda sağlayabilir ama her çalışma bu sonucu doğurmaz.
- Başkasının emeğinden haksız yere yararlanan toplumlar çabuk yıkılır; bu nedenle ümmet ve liderlik (imamet) hakkını kaybederler.
- Selef-Halef İlişkisi
- Öncekilerin iyi işleri, sonrakilere örnek olur ama sadece övünme vesilesi olamaz.
- Onlar gibi büyük olmak için, onların yolunu sürdürmek ve hatta daha iyisini yapmak gerekir.
- Eğer sonrakiler daha iyi işler yaparsa, büyüklükte öncekileri geçebilirler.
- Asıl Ölçü: Sırat-ı Müstakim
- Kurtuluş, hak yolda (sırat-ı müstakim) yürümek ve bu yolu koruyup genişletmektir.
- Bu yol sadece belli bir soya değil, tüm insanlığa fayda sağlamalıdır.
- Böylece bütün nesep ve hasepler dahil, tüm insanlık istifade eder.